Na każdym pracodawcy ciąży obowiązek organizacji bezpiecznych i higienicznych warunków w miejscu pracy. Jednym z elementów tego obowiązku jest organizacja oraz prowadzenie szkoleń z zakresu BHP, tych wstępnych, jak również okresowych. Wielu stawiających pierwsze kroki pracodawców zadaje sobie pytanie: kto powinien odbyć instruktaż ogólny BHP? Czy tylko pracownicy zatrudnieni na umowę o pracę, czy może również pracownicy zatrudnieni na umowę zlecenie lub o dzieło? A co z pracownikiem młodocianym, albo ze studentem odbywającym w naszej organizacji praktyki zawodowe? 

Przepisy prawa a instruktaż ogólny BHP

Dokumentem prawnym regulującym kwestię szkoleń z zakresu bezpieczeństwa pracy jest ? Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. (z późniejszymi zmianami). Definiuje ono, że przed dopuszczeniem pracownika do pracy musi on uczestniczyć w instruktażu ogólnym BHP. W § 10 ust. 1 rozporządzenia dowiadujemy się, że muszą go przejść: nowo zatrudnieni pracownicy, studenci, którzy odbywają u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie, którzy odbywają praktyczną naukę zawodu. Warto dodać, że instruktaż ogólny BHP jest jednym z dwóch obowiązkowych elementów przygotowania pracownika do pracy. Drugim etapem szkolenia wstępnego BHP jest instruktaż stanowiskowy BHP.

Czy pracownik zatrudniony na umowę zlecenie musi przejść instruktaż ogólny BHP?

Umowa zlecenie, czy umowa o dzieło to formy umów cywilnoprawnych. Bez względu jednak na rodzaj umowy podpisanej pomiędzy pracodawcą oraz pracownikiem, obowiązkiem pracodawcy jest stworzenie bezpiecznych oraz higienicznych warunków pracy dla nowozatrudnionego.

Chociaż na pierwszy rzut oka wykonywanie umowy zlecenia wydaje się być bardziej elastyczne niż realizacja umowy o pracę, zleceniobiorca także powinien znać zasady oraz przepisy BHP, oraz stosować się do nich. Na zleceniobiorcy ciążą takie same obowiązki z zakresu bezpieczeństwa pracy jak na pracowniku zatrudnionym na umowę o pracę. W związku z tym, szkolenie wstępne zleceniobiorcy wydaje się być niezbędne, aby mógł on poznać obowiązujące zasady  ?‍?  BHP w firmie, a także poznać zasady reagowania w sytuacji awarii. Warto dodać, że rozporządzenie wprost nie definiuje (tj. nie znajdziemy tam zdania), że zleceniobiorca musi zawsze odbyć instruktaż ogólny BHP. Dokumentem dopełniającym przepisy zawarte w rozporządzeniu jest pismo Głównego Inspektora Pracy (GNP/426/4560-364/07/PE) w sprawie szkoleń BHP. Dokument ten wprost wyjaśnia, że:

 „Jeżeli rodzaj wykonywanej pracy, stopień zagrożeń związanych z warunkami pracy lub przebiegiem procesów jest tak znaczny, że wskazane jest, aby nawet do doraźnego wykonywania tych prac lub przebywania w tych warunkach były dopuszczane wyłącznie osoby fizyczne mające odpowiedni stan zdrowia i przeszkolone w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, to pracodawca lub inny podmiot organizujący pracę może wymagać od osoby, z którą zawiera umowę cywilnoprawną (będącą podstawą wykonywania pracy przez samozatrudniającego), poddania się badaniu lekarskiemu lub szkoleniu w zakresie BHP. Wówczas osoba ta ma na podstawie art. 211 k.p. obowiązek odbyć szkolenie i poddać się badaniom lekarskim”.

Kto powinien odbyć instruktaż ogólny BHP?

Rozporządzenie niejednoznacznie definiuje nam, kiedy zleceniobiorca powinien przejść szkolenie BHP. Każdy pracodawca powinien podjąć decyzję, który zleceniobiorca powinien zostać objęty szkoleniami BHP. Odpowiedzialnie podejmując tę decyzję, należy wziąć pod uwagę wykonywane czynności przez nowozatrudnionego oraz związane z nimi ryzyka zawodowe. Jeżeli potencjalna wypadkowość zleceniobiorcy jest duża, a nawet średnia -zasadne jest przeprowadzenie szkolenia BHP. Dotyczy to m.in. pracowników produkcji ⚙ zatrudnionych na umowę zlecenie, którzy będą pracować firmie przy maszynach w ruchu.

Jeżeli chcesz być na bieżąco z naszymi nowymi publikacjami oraz nowościami produktowymi, zapraszamy Cię do śledzenia nas na LinkedIn.

Katarzyna Gulanowska

Safety Culture Innovator, Co-founder Power Safety, Co-founder Proresult