Szkolenia okresowe BHP: podstawa skutecznej ewakuacji

Szkolenia okresowe BHP są nieodłącznym elementem dbania o bezpieczeństwo w miejscu pracy. Pracownicy i osoby kierujące pracownikami powinny być dobrze przygotowane do działań ewakuacyjnych. Wiedza na temat procedur i zasad jest kluczowa w sytuacjach zagrożenia życia. Dlatego przyjrzyjmy się 8 zasadom skutecznej ewakuacji, niezależnym do miejsca i czasu, w którym ewakuacja będzie przeprowadzona.

Zasada 1: zrozumienie planu ewakuacji

Pierwszym krokiem do skutecznej ewakuacji jest zrozumienie planu ewakuacji danego miejsca. Każda instytucja, biuro czy placówka edukacyjna powinna posiadać odpowiednio przygotowany plan ewakuacji a szkolenia BHP wewnętrzne powinny ten plan udostępnić pracownikom i przećwiczyć. Każda z osób kierujących pracownikami ma obowiązek zapewnić, że wszyscy pracownicy znają ten plan i wiedzą, jak się w nim poruszać. To jeden z celów szkolenia okresowego pracowników. Plany ewakuacji są zwyczajowo wywieszane na korytarzach, w pobliżu klatek schodowych, w przestrzeniach wspólnych.

Zasada 2: wyznaczenie punktu zbiórki

Kolejną ważną zasadą jest wyznaczenie punktu zbiórki do ewakuacji UWAGA: poza budynkiem lub miejscem, które wymaga ewakuacji.

To miejsce staje się punktem orientacyjnym dla służb ratowniczych i zapewnia bezpieczeństwo wszystkim ewakuowanym osobom. Można wyznaczyć więcej niż jedno miejsce zbiórki ewakuacyjnej, ale lepszą praktyką jest trzymanie się jednej opcji. Przepisy ochrony przeciwpożarowej nie określają także jednoznacznie, gdzie należy zorganizować miejsce zbiórki do ewakuacji. Wiele zależy od tego, gdzie będzie znajdować się bezpieczny punkt na zewnątrz budynku. Szkolenie okresowe BHP powinno też poinformować szkolone osoby o tym, gdzie znajdują się punkty ewakuacji dla danego miejsca, jak też informacje dotyczące liczby miejsc zbiórki oraz podziału organizacyjnego, co dostępne jest w instrukcji bezpieczeństwa pożarowego dla konkretnego obiektu. Punkty zbiórki często są wyznaczane na parkingu przed zakładem.

Zasada 3: szkolenie wstępne i okresowe

Szkolenie BHP wstępne i okresowe to nieodłączna część przygotowań do ewakuacji. Pracownicy powinni być regularnie przeszkoleni w zakresie procedur ewakuacyjnych, korzystania z dostępnych środków ewakuacyjnych oraz działań w sytuacjach awaryjnych. Termin przeprowadzenia szkolenia okresowego jest różny i zależy od zajmowanego stanowiska przez pracownika.

Zasada 4: komunikacja i koordynacja

Efektywna komunikacja i koordynacja działań to kluczowe elementy w dziedzinie bezpieczeństwa i udanej ewakuacji. Osoby kierujące pracownikami powinny zapewnić (oprócz higienicznych warunków pracy), że wszyscy pracownicy są informowani o sytuacji i kierunkach ewakuacji.

Zasada 5: dostęp do środków ewakuacyjnych

Wszystkie środki ewakuacyjne, takie jak:

  • klatki schodowe,
  • drzwi ewakuacyjne czy
  • gaśnice, hydranty, koce gaśnicze

powinny być łatwo dostępne i oznakowane. To zwiększa szanse na skuteczną ewakuację. Nigdy nie zastawiaj dróg ewakuacyjnych jak również sprzętu gaśniczego.

Zasada 6: testowanie i doskonalenie planu ewakuacji

Kolejną zasadą jest ciągłe testowanie i doskonalenie planu ewakuacji. To pozwala na reagowanie na zmieniające się warunki i sytuacje awaryjne oraz zwiększa skuteczność ewakuacji.

Zasada 7: nie panikuj!

Jeżeli faktycznie znajdziesz się w stanie zagrożenia i musisz się ewakuować, nie panikuj. Słuchaj osób, które prowadzą ewakuację i uczestnicz w szkoleniach i próbach ewakuacji pracowników zatrudnionych w danym miejscu, jeżeli tylko to możliwe. Podczas ewakuacji podążaj w stronę drzwi ewakuacyjnych spokojnie, nie przepychaj się i nie siej paniki. Jeżeli droga ewakuacyjna jest zadymiona przemieszczaj się nisko, gdzie będzie więcej tlenu. Możesz do ust i nosa przyłożyć materiał, chusteczkę (najlepiej zmoczoną wodą), co ułatwi oddychanie.

Zasada 8: nie utrudniaj

Nie bagatelizuj zagrożenia. Jeżeli nawet alarm okaże się fałszywy, to nie zastanawiaj się czy masz wyjść, czy nie. Nie rozwlekaj czasu na ubieranie czy pakowanie zbędnych przedmiotów. Najważniejsze jest ratowanie ludzi, a nie mienia! Skoncentruj się i wyjdź jak najszybciej z budynku. I pamiętaj, że podczas ewakuacji nie można korzystać z wind i należy poruszać się drogami ewakuacyjnymi oznaczonymi w budynku (zielone piktogramy ewakuacyjne).

Działania w szkołach i przedszkolach

Placówki edukacyjne, takie jak szkoły i przedszkola, mają swoje specyficzne procedury ewakuacyjne, które muszą uwzględniać bezpieczeństwo dzieci. Pracownicy tych miejsc powinni być przeszkoleni w zakresie działań w sytuacjach kryzysowych i ewakuacji dzieci.

Ewakuacja w centrach handlowych

Centra handlowe to miejsca o dużym skupisku ludzi. W przypadku ewakuacji, organizacja i wyznaczenie dróg ewakuacyjnych jest kluczowe. Zarządcy centrów handlowych powinni regularnie przeprowadzać ćwiczenia ewakuacyjne. W tym przypadku ewakuacja bywa trudna, bo w ewakuacji uczestniczy wiele osób nie związanych zawodowo z centrum (przypadkowi klienci).

Najczęstsze błędy podczas ewakuacji z budynku

„Nic co ludzkie nie jest nam obce” i warto pamiętać, że pracownicy mogą panikować podczas ewakuacji z różnych powodów. Te powody to m.in.: strach i niepewność, brak informacji, tłok, chaos oraz instynkt grupowy. Najczęstsze błędy popełniane podczas ewakuacji to:

  1. Brak spokoju i paniki: najczęstszy błąd to panika. Ludzie często tracą zimną krew, co utrudnia przemyślane działanie. W sytuacji ewakuacji ważne jest zachowanie spokoju i skoncentrowanie się na bezpiecznym opuszczeniu budynku.
  2. Niezorganizowana ewakuacja: brak wcześniejszego planu ewakuacyjnego prowadzi do chaosu. Osoby powinny znać najbliższe wyjścia, a także trasy awaryjne. Niezorganizowana ewakuacja może spowodować zatory i opóźnienia.
  3. Zaniedbywanie dróg ewakuacyjnych: często ludzie używają windy, nawet gdy jest ona niewłaściwie wskazana w przypadku zagrożenia pożarowego. Drogi ewakuacji mogą pozostawać zastawione ładunkami, paletami lub szafą.
  4. Brak znajomości lokalizacji środków gaśniczych: w sytuacji pożaru przydatne jest użycie podręcznych środków gaśniczych. Brak wiedzy na ich temat sprawia, że ludzie nie potrafią skutecznie reagować na początkową fazę pożaru, co może zwiększyć ryzyko rozprzestrzenienia się pożaru.
  5. Niedostosowanie tempa ewakuacji: zarówno przyspieszanie, jak i zbyt wolne tempo ewakuacji są niebezpieczne. W przypadku zbyt szybkiej ewakuacji ludzie mogą się potknąć lub zderzyć, natomiast zbyt wolna może prowadzić do opóźnień.
  6. Ignorowanie sygnalizacji dźwiękowej i wizualnej: często zdarza się, że pracownicy ignorują alarmy pożarowe, myśląc, że to fałszywy alarm. Ignorowanie sygnalizacji dźwiękowej i wizualnej może opóźnić reakcję na zagrożenie.
  7. Brak zabezpieczenia osób niepełnosprawnych: osoby z ograniczoną mobilnością wymagają specjalnego podejścia podczas ewakuacji. Brak planu dla nich może spowodować opóźnienia i zwiększyć ryzyko wypadków.

Ważne jest, aby podkreślić, że nie każdy reaguje w taki sam sposób, i wielu ludzi potrafi skutecznie działać w sytuacjach awaryjnych. Wsparcie psychologiczne, odpowiednie szkolenie i dostarczanie jasnych informacji mogą pomóc zminimalizować panikę i zwiększyć skuteczność ewakuacji.

Ewakuacja to nie tylko szkolenia BHP. To rzeczywistość!

Wnioski są jasne. Ewakuacja to nie tylko kwestia procedur i planów. To sprawa wszystkich, którzy przebywają w danym miejscu. Szkolenia okresowe bezpieczeństwa i higieny pracy, zrozumienie procedur ewakuacyjnych i odpowiednie przygotowanie to klucz do zapewnienia bezpieczeństwa w sytuacjach kryzysowych. To też argument, dlaczego warto posłuchać i stosować się do wiedzy i doświadczenia pracowników służby BHP.

Dlatego warto inwestować w edukację i szkolenie pracownika, aby ewakuacja była skuteczna i bezpieczna dla wszystkich. Bezpieczeństwo i higieniczne warunki pracy to wartości, które zawsze powinny być priorytetem, bo przecież wypadki lubią chodzić po… firmach